Oplichting

Financiële en technische oplichting: zo herken je het en bescherm je jezelf.

Wat is het

Methoden om geld of data af te troggelen: winstbeloften, valse investeringen, identiteitsmisbruik, nepsupport, nepwebsites, phishing, overschrijffraude, enz. De vectoren zijn divers: e-mail/SMS (phishing/smishing), telefoontjes (vishing), sociale media, kleine advertenties, messengers, misleidende advertenties en zoekresultaten.

Veelvoorkomende vectoren

E-mail/SMS (phishing/smishing), verkorte links, kwaadaardige bijlagen
Telefoontjes van ‘adviseurs’/‘technici’ (vishing), spoofing van nummers
Sociale netwerken, messengers, valse profielen en groepen
Mirrorsites en spookwebshops (advertenties, misleidende SEO/SEA)

Veelvoorkomende voorbeelden

Valse belastingteruggaven, geblokkeerde pakketten, valse support van bank/CAF/Ameli
Spook-webshops, misbruik van dropshipping, frauduleuze marketplaces
Valse investeringen (crypto, NFT, ‘gegarandeerde’ trading), ‘coach’ in financiën
Nep-technische support (remote overname, valse antivirus)
Relationele fraude: romance scam, ‘familielid’ in nood
Kleine advertenties: valse kopers/verkopers, nep-escrowbetalingen

Hoe reageren?

Handel nooit in haast: verbreek het contact, betaal niet, geef geen codes
Controleer URL en afzender (spelling, HTTPS, WHOIS, juridische vermeldingen, SIREN/SIRET)
Wees alert bij ongewone betaalmiddelen (crypto, cadeaubonnen, instant-overschrijvingen naar nieuwe begunstigden)
Bewaar bewijs (geanonimiseerde screenshots, volledige e-mails) en meld bij ICU6

Melden Meer weten

Oplichting begrijpen en voorkomen: het achtergronddossier

Anatomie van oplichting

Typisch schema: lokmiddel (belofte, angst, urgentie) → contact → informatie-inzameling → betaling (of overname) → witwassen/verspreiding van fondsen. Oplichters gebruiken scripts, callcenters, mirrorsites en remote-toegangstools.

Typologie (snelle referentie)

Phishing/smishing/vishing (phishing via e-mail/SMS/telefoon)
Valse investeringen (crypto, NFT, trading, ‘gegarandeerde’ kansen)
Fictieve technische support (remote control, ‘beveiligings’software)
Romance scam en ‘familie in nood’
Leverings-/pakket-, belasting-, bank- en overheidsfraude
Advertenties/marketplaces-fraude (koper/verkoper)
Overschrijffraude, identiteits- en merkmisbruik

Waarschuwingssignalen

Urgentie, dreiging, ‘gegarandeerde’ belofte of te mooi om waar te zijn
Spelfouten/misleidende URL, geen juridische vermeldingen, inconsistente SIREN/SIRET
Verzoek om remote-toegangstool te installeren (AnyDesk, TeamViewer…)
Eis van ontraceerbare betaling: crypto, cadeaubonnen, instant-overschrijving
Druk om met niemand te praten, verzoek om geheimhouding

Snelle check (5 min)

Screenshots/URL’s: bewaar sporen (maskeer gevoelige gegevens)
Check URL/domeinnaam (spelling, HTTPS, WHOIS, juridische vermeldingen)
Zoek reviews/alerts, controleer leeftijd van de site en postadres
Test een onafhankelijk contact (officieel nummer, website van het merk)
Bij twijfel: niet betalen, melden bij ICU6 en reactie afwachten

Als je hebt betaald of toegang gaf

Neem direct contact op met je bank via het officiële nummer; vraag terugbelactie/chargeback afhankelijk van betaalmethode
Blokkeer kaart, stop overschrijvingen, controleer nieuw toegevoegde begunstigden
Wijzig wachtwoorden, activeer 2FA, log verdachte sessies uit
Verwijder remote-toegangstools die op hun verzoek zijn geïnstalleerd
Doe aangifte en bewaar alle bewijsstukken (transactierefs, gesprekken)

Bewijs bewaren & doorgeven

Screenshots (met datum/tijd), e-mails met volledige headers, ontvangen bestanden
Adressen, IBAN’s, bellersnummers, URL’s, profiel-/advertentie-ID’s
Stuur publiek geen bestanden met ongeanonimiseerde persoonlijke data door
Meld via ICU6: wij anonimiseren vóór analyse en doorverwijzing