Identiteitsmisbruik

Wanneer een persoon, organisatie of merk wordt geïmiteerd (of een account wordt overgenomen) om te misleiden: zo herken je het en reageer je juist.

Wat is het

Frauduleus gebruik van iemands identiteit (naam, foto/logo, communicatiestijl, e-mail/telefoonnummer, domeinen) of overname van een bestaand account om zich als die persoon/organisatie voor te doen—met als doel geld, data of toegang te verkrijgen.

Veelvoorkomende vectoren

Profielen/klonen op sociale media en messengers (WhatsApp/Telegram)
E-mailspoofing (weergavenaam, ander “Reply-To”, lookalike-domeinen)
Gemaskeerde telefoonnummers (caller-ID spoofing), SIM-swap/port-out
Deepfakes/stemclones, logo’s en mirrorsites

Veelvoorkomende voorbeelden

CEO-fraude / BEC: leidinggevende imiteren om overboeking of data te verkrijgen
Valse bank-/overheidshelpdesk via telefoon (gespooft nummer)
Gekloonde Facebook-/Instagram-pagina van gemeente/merk om betalingen/donaties te innen
Leveranciersmail met lookalike-domein (rn→m, 0→O, .fr→.com) en aangepast IBAN
WhatsApp van een ‘familielid’ met dringende overschrijvingsvraag (onbekend nummer)

Hoe reageren?

Stop het contact en verifieer via een officieel kanaal (publiek nummer/site, reeds bekende contactpersoon)
Deel geen codes/OTP’s; installeer geen remote-control tools
Beveilig je accounts: wachtwoorden wijzigen, MFA aanzetten, sessies en mail-forwardingregels controleren
Bewijs veiligstellen en melden bij ICU6 / betrokken platform

Melden Meer leren

Alles voor preventie en respons

Belangrijkste vormen van misbruik

Profiel-/paginakloon: naam, foto, bio, posts overgenomen
Lookalike-domeinen & e-mailspoofing: misleidende weergavenaam, ander “Reply-To”
Account Takeover (ATO): daadwerkelijk gecompromitteerde mailbox/social-account
Caller-ID spoofing, SIM-swap/frauduleuze nummerportering
Video- of stem-deepfake om iemand te simuleren

Concrete waarschuwingssignalen

E-mail/URL erg dicht bij het origineel (rn/m, 0/O, .fr/.com)
“Reply-To” of verzenddomein wijkt af van zichtbaar adres
Recent account, weinig historie, gestolen foto’s; wisselende nummers
Vraag om geheimhouding/urgent, ongebruikelijke betaling, aangepast IBAN
Onbekende doorstuurregels of logins uit onverwachte landen

Snelle verificatie (5 min)

Vergelijk officiële e-mail/URL (geverifieerde site of profiel) met het contactadres in het bericht
Open volledige e-maildetails: echte afzender, “Reply-To”, domeinen en handtekeningen
Check via onafhankelijk kanaal (officieel nummer op de site, versleuteld bericht naar bekende contact)
Reverse search van foto/naam + accountgeschiedenis nakijken
Bij twijfel: niet betalen, niets installeren, melden bij ICU6

Voor organisaties (merken, gemeenten, scholen…)

SPF/DKIM en DMARC (p=quarantine of reject) inzetten; rapporten monitoren
Accounts hardenen: verplichte MFA, permissies en forwardregels herzien
Typo-domeinen reserveren; lookalike-registraties monitoren
Betaalbeleid: dubbele IBAN-check en een kanaal buiten e-mail voor wijzigingen
Officiële pagina’s: verificatiebadge waar mogelijk, duidelijke juridische en contactinfo

Voor particulieren

2FA aanzetten, unieke wachtwoorden, actieve sessies beheren
Publieke zichtbaarheid beperken (vrienden, nummers, e-mails) om profielklonen te verminderen
Leeftijd van profielen en inconsistenties in posts controleren
Geen codes/OTP’s delen; elke remote-control vraag afwijzen

Als een account gecompromitteerd is / geld verzonden

Bank: officieel nummer bellen, recall/stop proberen; IBAN en referentie melden
Accounts: wachtwoord wijzigen, tokens/apparaten intrekken, forwards/regles verwijderen
Platforms: fake/overname rapporteren en toegang herstellen
Informeer contacten dat er een nepaccount circuleert (vastgepind bericht)

Bewijs bewaren & aanleveren

Screenshots met datum/tijd; e-mails met volledige headers; loginlogs
URL’s, domeinen, profiel-ID’s, bellende nummers, IBAN
Publiceer geen gevoelige data; indienen via het ICU6-formulier

Melden Meer leren