ICU6
ZgłośAlerty

Phishing

Fałszywe wiadomości (e-mail, SMS, połączenia, komunikatory) mające na celu kradzież danych logowania, informacji lub pieniędzy.

Co to jest

Podszywanie się pod zaufany podmiot (bank, urząd, sklep, współpracownik), aby skłonić do kliknięcia, wpisania loginu/kodów lub instalacji oprogramowania. Odmiany: e-mail (phishing), SMS (smishing), telefon (vishing), komunikatory i media społecznościowe.

Wektory i cele

  • Sklonowane strony logowania kradnące dane (czasem z obejściem 2FA)
  • Załączniki/pułapki „faktura/przesyłka” prowadzące do malware lub makr
  • Consent phishing (OAuth): prośba o „legalny” dostęp do konta
  • QRishing/kody QR, skracacze linków i otwarte przekierowania

Typowe przykłady

  • SMS o dostawie/zaległościach, fałszywy mandat, dopłata podatku
  • E-maile „bezpieczeństwo konta”: hasło wygasło, podejrzane logowanie, pilna weryfikacja
  • Wiadomości WhatsApp/Instagram z linkiem do fałszywej strony lub „widmowego” sklepu
  • Kampanie ukierunkowane (spear-phishing/BEC) podszywające się pod współpracownika/dostawcę
  • Zmęczenie MFA: lawina próśb o zatwierdzenie, by wymusić akceptację
  • Kod QR na plakacie/e-mailu prowadzący do strony kradnącej dane (QRishing)

Jak reagować?

  1. Nie klikaj/nie odpowiadaj; usuń lub zachowaj jako dowód. Sprawdź informacje oficjalnym kanałem.
  2. Zweryfikuj link: podgląd (hover/long-press), odsłoń skracacze, wykryj homografy („rn”/„m”, „0”/„O”)
  3. Jeśli kliknięto lub wpisano dane: zmień hasło, włącz 2FA, zamknij aktywne sesje, unieważnij tokeny/OAuth
  4. Prześlij zanonimizowaną próbkę (e-mail z pełnymi nagłówkami) i zgłoś do ICU6
Zgłoś Dowiedz się więcej

Rozpoznaj, zweryfikuj i działaj: kompendium

Anatomia ataku phishingowego

Przynęta (obietnica/strach/presja czasu) → link/QR/załącznik → sklonowana strona lub prośba o kod → kradzież danych → ewentualne obejście 2FA (zmęczenie MFA, inżynieria społeczna z OTP) → przejęcie konta → utrwalenie dostępu przez reguły przekierowań/tokeny OAuth.

Kanały i odmiany

  • E-mail (klasyczny, ukierunkowany „spear”, BEC)
  • SMS/MMS (smishing), wiadomości WhatsApp/Telegram/Instagram
  • Połączenia (vishing), podwójny telefon z fałszywym „bankierem/policjantem”
  • QRishing, „lustrzane” strony płatności, przekierowania i skracacze
  • Consent phishing (OAuth), podrobione strony logowania SSO

Konretne sygnały ostrzegawcze

  • Zwodniczy adres nadawcy: niepowiązana nazwa wyświetlana, inny „Reply-To”
  • Linki nieprowadzące do oczekiwanej domeny (homografy/punycode, rn↔m, 0↔O)
  • Presja czasu/groźba/nagroda; prośby o tajemnicę lub natychmiastowe potwierdzenie
  • Nieoczekiwane załączniki (ZIP/ISO/Excel z makrami), kody QR w „bezpiecznych” mailach
  • Żądania OTP/uwierzytelnienia 2FA lub prośby o zdalny dostęp

Szybka weryfikacja (5 min)

  1. Podgląd linku (hover/long-press), odsłoń skróty, rozpoznaj homografy
  2. Otwórz szczegóły e-maila: prawdziwy nadawca, „Reply-To”, DKIM/SPF/DMARC (jeśli są)
  3. Porównaj z oficjalną stroną (adres wpisz samodzielnie), sprawdź dane firmy/kontakt
  4. Sprawdź, czy kampania jest znana (alerty ICU6, CERT, bank)
  5. W razie wątpliwości nic nie zatwierdzaj i zgłoś do ICU6

Jeśli kliknąłeś/wpisałeś dane

  • Natychmiast zmień hasło do konta docelowego oraz usług z tym samym hasłem
  • Włącz 2FA, zamknij aktywne sesje, unieważnij tokeny OAuth/urządzenia
  • Monitoruj nietypową aktywność; jeśli była płatność: skontaktuj się z bankiem (oficjalny numer)
  • Skanuj urządzenie, jeśli otwarto pliki; usuń ewentualne narzędzia zdalnego dostępu

Zachowanie i przekazanie dowodów

  • E-maile z pełnymi nagłówkami (lub plik .eml), zrzuty ekranu z datą/godziną, surowe linki
  • Numery dzwoniących, pełne SMS-y, shortcody, URL-e/QR-y, załączniki (nie otwierać)
  • Przekaż przez formularz ICU6 (anonimizujemy przed analizą/przekazaniem dalej)
Zgłoś Dowiedz się więcej