Nedir
Bankayı, kamu kurumunu, mağazayı veya bir iş arkadaşını taklit eden bir yem; sizi bir bağlantıya tıklamaya, kimlik bilgileri/kodlar girmeye ya da yazılım kurmaya yönlendirir. Varyantlar: e-posta (phishing), SMS (smishing), arama (vishing), mesajlaşma ve sosyal ağlar.
Vektörler ve hedefler
- Kimlik bilgilerini çalmak için klonlanmış oturum açma sayfaları (bazen 2FA’yı atlatma girişimiyle)
- “Fatura/kargo” kılığında ekler/tuzaklar; kötü amaçlı yazılıma veya makroya yönlendirir
- Onay oltalaması (OAuth): hesabınıza “meşru” erişim isteme
- QRishing/QR kodu, kısaltılmış bağlantılar ve açık yönlendirmeler
Yaygın örnekler
- Teslimat/borç SMS’leri, sahte ceza, ödenecek vergi
- “Hesap güvenliği” e-postaları: süresi dolmuş parola, şüpheli oturum açma, acil doğrulama
- WhatsApp/Instagram mesajlarıyla sahte siteye veya hayalet mağazaya yönlendirme
- Hedefli kampanyalar (spear-phishing/BEC) — bir iş arkadaşı/tedarikçi gibi davranma
- MFA yorgunluğu: art arda onay istekleri gönderip yanlışlıkla onaylatma
- Afişte/e-postada QR kodu; kimlik bilgisi hırsızlığı sayfasına yönlendirme (QRishing)
Nasıl tepki verilir?
- Tıklamayın/yanıtlamayın; silin veya kanıt olarak arşivleyin. Bilgiyi resmi bir kanaldan doğrulayın.
- Bağlantıyı kontrol edin: fareyle üzerine gelin/uzun basın, kısaltmaları açığa çıkarın, homografları ayırt edin (“rn”/“m”, “0”/“O”)
- Tıkladıysanız veya bilgi girdiyseniz: parolayı değiştirin, 2FA’yı etkinleştirin, oturumları kapatın, belirteçleri/OAuth’u iptal edin
- Anonimleştirilmiş bir örnek gönderin (e-postaysa tam başlıklarla) ve ICU6’ya bildirin
