Kimliğe bürünme

Bir kişi, kurum veya marka taklit edildiğinde (ya da bir hesap ele geçirildiğinde) yapılan aldatma: nasıl fark edilir ve nasıl karşılık verilir.

Nedir

Başkalarının kimliğinin dolandırıcılık amaçlı kullanılması (ad, fotoğraf/logo, iletişim tarzı, e-posta/telefon, alan adları) veya mevcut bir hesabın ele geçirilerek kişi/kurum gibi davranılması; amaç para, veri ya da erişim elde etmektir.

Yaygın vektörler

Sosyal ağlar ve mesajlaşma uygulamalarında profiller/klonlar (WhatsApp/Telegram)
Sahte e-postalar (görünen ad, farklı “Reply-To”, benzer alan adları)
Arayan kimliği sahteciliği (caller-ID spoofing), SIM değiştirme/numara taşıma suiistimali
Deepfake/ses klonu, logolar ve ayna siteler

Yaygın örnekler

CEO dolandırıcılığı / BEC: bir yöneticiyi taklit ederek havale veya veri isteme
Telefonda sahte banka/kurum desteği (görünen numara sahte)
Belediye/marka adına klonlanmış Facebook/Instagram sayfasıyla ödeme/bağış toplama
Tedarikçiden benzer alan adlı e-posta (rn→m, 0→O, .fr→.com) ve değiştirilmiş IBAN
“Akraba” gibi davranan birinden acil havale isteyen WhatsApp (bilinmeyen numara)

Nasıl karşılık vermeli?

İletişimi durdur ve resmi bir kanaldan doğrula (kamusal numara/site, önceden bilinen kişi)
Kod/OTP paylaşma; uzaktan kontrol araçları kurma
Hesapları güvene al: şifreleri değiştir, MFA’yı etkinleştir, oturumları ve e-posta yönlendirmelerini gözden geçir
Kanıtları sakla ve ICU6’ya / ilgili platforma bildir

Bildir Daha fazla bilgi

Önleme ve müdahale için gerekenler

Başlıca kimliğe bürünme biçimleri

Profil/sayfa klonu: ad, fotoğraf, biyografi, gönderiler kopyalanır
Benzer alan adları & e-posta sahteciliği: yanıltıcı görünen ad, farklı “Reply-To”
Hesap Ele Geçirme (ATO): gerçekten ele geçirilmiş posta/sosyal hesap
Arayan kimliği sahteciliği, SIM değiştirme / usulsüz numara taşıma
Bir kişiyi taklit etmek için video veya ses deepfake

Somut uyarı işaretleri

Orijinale çok benzeyen e-posta/URL (rn/m, 0/O, .fr/.com)
“Reply-To” veya gönderim alanı görünen adresten farklı
Yeni hesap, az geçmiş, çalıntı fotoğraflar; değişen numaralar
Gizlilik/aciliyet talebi, alışılmadık ödeme, değiştirilmiş IBAN
Bilinmeyen yönlendirme kuralları veya beklenmedik ülkelerden oturum açma

Hızlı doğrulama (5 dk)

Resmî e-posta/URL’yi (doğrulanmış site/profil) mesajdaki iletişim adresiyle karşılaştır
E-posta ayrıntılarını aç: gerçek gönderen, “Reply-To”, alan adları ve imzalar
Bağımsız bir kanaldan doğrula (sitedeki resmî numara, bilinen kişiye şifreli mesaj)
Fotoğraf/isim için tersine arama + hesabın geçmişini kontrol et
Şüphedeysen: ödeme yapma, hiçbir şey kurma, ICU6’ya bildir

Kurumlar için (markalar, belediyeler, okullar…)

SPF/DKIM ve DMARC (p=quarantine veya reject) uygula; raporları izle
Hesapları güçlendir: zorunlu MFA, izinler ve yönlendirme kurallarını gözden geçir
Yazım hatalı alan adlarını ayır ve benzer alan kayıtlarını izle
Ödeme politikası: IBAN için çift doğrulama ve değişikliklerde e-posta dışı kanal
Resmî sayfalar: mümkünse doğrulama rozeti, açık hukuki ve iletişim bilgileri

Bireyler için

2FA’yı etkinleştir, benzersiz parolalar kullan, aktif oturumları yönet
Profil klonlamayı azaltmak için herkese açık görünürlüğü sınırla (arkadaşlar, numaralar, e-postalar)
Profil yaşı ve paylaşımlardaki tutarsızlıkları kontrol et
Kod/OTP paylaşma; her türlü uzaktan kontrol talebini reddet

Hesap ele geçirildiyse / para gönderildiyse

Banka: resmî numarayı ara, iptal/geri çağırma dene; IBAN ve referansı bildir
Hesaplar: parolayı değiştir, belirteç/cihazları iptal et, yönlendirme/kuralları kaldır
Platformlar: sahte/ele geçirilen hesabı bildir ve erişimi geri al
Bilgilendirme: sahte hesabın dolaştığını kişilerine duyur (sabitlenmiş mesaj)

Kanıtları sakla ve ilet

Tarih/saatli ekran görüntüleri; tam başlıklı e-postalar; oturum açma günlükleri
URL’ler, alan adları, profil kimlikleri, arayan numaralar, IBAN
Hassas verileri kamuya açma; ICU6 formu üzerinden gönder

Bildir Daha fazla bilgi