Là gì
Các kỹ thuật nhằm chiếm đoạt tiền hoặc dữ liệu: lời hứa lợi nhuận, đầu tư giả, mạo danh, hỗ trợ kỹ thuật giả, trang web giả, lừa đảo phishing, gian lận chuyển khoản, v.v. Kênh rất đa dạng: email/SMS (phishing/smishing), cuộc gọi (vishing), mạng xã hội, rao vặt, ứng dụng nhắn tin, quảng cáo và kết quả tìm kiếm gây hiểu lầm.
Kênh phổ biến
- Email/SMS (phishing/smishing), liên kết rút gọn, tệp đính kèm độc hại
- Cuộc gọi từ “cố vấn”/“kỹ thuật viên” (vishing), giả mạo số (spoofing)
- Mạng xã hội, ứng dụng nhắn tin, hồ sơ/nhóm giả
- Trang gương và cửa hàng “ma” (quảng cáo, SEO/SEA gây hiểu lầm)
Ví dụ thường gặp
- Hoàn thuế giả, bưu kiện bị “kẹt”, hỗ trợ ngân hàng/CAF/Ameli giả
- Cửa hàng trực tuyến “ma”, dropshipping lạm dụng, chợ điện tử lừa đảo
- Đầu tư giả (crypto, NFT, “giao dịch bảo đảm”), “huấn luyện viên tài chính”
- Lừa đảo hỗ trợ kỹ thuật (điều khiển từ xa, antivirus giả)
- Lừa đảo tình cảm: romance scam, mạo danh người thân gặp nạn
- Rao vặt: người mua/bán giả, thanh toán escrow giả
Ứng phó thế nào?
- Đừng hành động vội: cắt liên lạc, không trả tiền, không cung cấp mã
- Kiểm tra URL và người gửi (chính tả, HTTPS, WHOIS, thông tin pháp lý, SIREN/SIRET)
- Cảnh giác với phương thức thanh toán bất thường (crypto, thẻ quà tặng, chuyển tức thì tới người thụ hưởng mới)
- Lưu bằng chứng (ảnh chụp đã ẩn thông tin, email đầy đủ) và báo cho ICU6
